Tramwaj waży zwykle od około 30 do ponad 60 ton w stanie pustym. Po doliczeniu pasażerów jego masa całkowita może przekroczyć 80 ton. Dokładna wartość zależy przede wszystkim od długości pojazdu, liczby członów, zastosowanych materiałów i wyposażenia.
Ile ważą popularne modele tramwajów?
Różnice między poszczególnymi konstrukcjami są znaczne. Krótszy, trzyczłonowy tramwaj będzie lżejszy od długiego pojazdu pięcio- lub siedmioczłonowego. Trzeba też sprawdzić, czy podana wartość oznacza masę własną, czy masę całkowitą z określonym obciążeniem.
| Model | Masa własna (kg) | Długość (mm) |
|---|---|---|
| Pesa 2014N Krakowiak | 64 036 | 42 830 |
| Škoda 16T | 37 360* | 31 060 |
| Pesa Swing | Brak jednej wartości dla całej rodziny | 19 350–31 820 |
*Dla modelu Škoda 16T w dostępnej specyfikacji podano masę całkowitą 37 360 kg, a nie masę własną. Nie należy więc porównywać tej liczby bezpośrednio z masą pustego Krakowiaka.
Pesa 2014N Krakowiak należy do najcięższych i najdłuższych tramwajów eksploatowanych w Polsce. Jego masa własna wynosi 64 036 kg, a długość 42 830 mm. Pojazd ma cztery człony, 93 miejsca siedzące i od 191 do 229 miejsc stojących, zależnie od przyjętej normy zagęszczenia.
Škoda 16T to pięcioczłonowy tramwaj o długości 31 060 mm. W przekazanej specyfikacji jego masa całkowita wynosi 37 360 kg. Model jest eksploatowany przez MPK Wrocław, które posiada 17 takich pojazdów.
Pesa Swing nie ma jednej masy dla całej rodziny. Seria obejmuje między innymi wersje trzy- i pięcioczłonowe, jedno- i dwukierunkowe. Ich długość wynosi od 19 350 do 31 820 mm, dlatego masa zależy od konkretnego wariantu, układu wnętrza i wyposażenia. Dostępne dane nie pozwalają podać jednej wiarygodnej wartości dla wszystkich Swingów.
Co wpływa na masę tramwaju?
Na wagę pojazdu składa się wiele podzespołów. Największe znaczenie mają parametry konstrukcyjne i liczba elementów, które trzeba zabudować w pudle tramwaju:
- Liczba członów – każdy kolejny człon oznacza dodatkową konstrukcję, poszycie, instalacje i elementy wnętrza.
- Długość pojazdu – dłuższy tramwaj wymaga większej ilości materiału konstrukcyjnego i zwykle mieści więcej wyposażenia oraz pasażerów.
- Wyposażenie – klimatyzacja, system informacji pasażerskiej, monitoring, elektronika sterująca i systemy bezpieczeństwa zwiększają masę pojazdu.
- Materiały konstrukcyjne – stal zapewnia dużą wytrzymałość, ale jest cięższa od części stopów lekkich stosowanych w wybranych elementach konstrukcji.
Znaczenie ma także układ wózków, liczba drzwi, rodzaj napędu oraz wyposażenie dodatkowe. Tramwaj dwukierunkowy może ważyć inaczej niż jednokierunkowy odpowiednik, nawet gdy oba pojazdy mają podobną długość i liczbę członów.
Masa własna a masa całkowita tramwaju
Masa własna oznacza wagę pojazdu gotowego do jazdy, ale bez pasażerów. Obejmuje między innymi konstrukcję pudła, wózki, silniki, układ hamulcowy, instalacje, fotele i wyposażenie techniczne. W zależności od przyjętej definicji specyfikacja może uwzględniać także określone płyny eksploatacyjne lub obsługę pojazdu.
Masa całkowita to masa własna powiększona o obciążenie eksploatacyjne, przede wszystkim pasażerów. W materiałach dotyczących Krakowiaka przyjmuje się 71 kg na jednego pasażera. Przy 284 osobach, czyli 93 pasażerach siedzących i 191 stojących, obciążenie wynosi około 20 ton. W rezultacie tramwaj o masie własnej 64 036 kg może ważyć z pasażerami blisko 85 ton.
To rozróżnienie ma znaczenie przy porównywaniu danych. W przypadku Škody 16T podane 37 360 kg oznacza masę całkowitą, natomiast dla Krakowiaka 64 036 kg jest masą własną. Sama liczba bez informacji o sposobie jej wyznaczenia może więc prowadzić do błędnych wniosków.
Najkrócej można przyjąć, że typowy nowoczesny tramwaj waży kilkadziesiąt ton, a po zapełnieniu pasażerami jego masa może wzrosnąć o kilkanaście lub ponad 20 ton. Im dłuższy i bardziej pojemny pojazd, tym większa będzie różnica między masą pustą a masą podczas pełnej eksploatacji.
